Iedere week het laatse nieuws rechtstreeks uit Suriname!

Adriana Leter (106) oudste Surinaamse  overleden
De honderdzes - jarige van plantage Berlijn altijd gezond en helder

 Rotterdam. Op 11 juli 2007 is te Rotterdam op 106 jarige leeftijd vredig ingeslapen, mevrouw Adriana Petronella Leter. “Oma moesje”, zoals zij genoemd werd,  is 106 jaar en 8 maanden oud geworden en is waarschijnlijk de oudste Surinaamse geweest. Zij heeft 8 kinderen gehad  waarvan er 2 reeds zijn overleden. Nabestaanden,familie, vrienden, nemen afscheid van de overledene op maandag 18 juli (19.00 uur tot 21.00 uur) in de EBG kerk aan de Avenue Concordia te Rotterdam. Adriana Leter, geboren op 2 november 1900, is een van de vijf kinderen uit het huwelijk van Marius Leter en Charlotte Derby. Zij wordt woensdag 18 juli begraven te Paramaribo, Suriname. Moge zij rusten in vrede.

Gemiddelde Surinamer 65 jaar

Er bestaat nieuwe wetenschappelijke belangstelling voor mensen die ouder dan 100 worden. Hun lichaam en leefgewoonten kunnen een richtlijn vormen voor de preventieve volksgezondheid. Het sterftecijfer in Suriname is 6 op de 1000 per jaar; 5% wordt ouder dan 65 jaar. Surinamers worden gemiddeld 69,5 jaar oud.  Vrouwen worden iets ouder dan mannen (mannen worden gemiddeld 66,7 jaar) en hebben een leeftijdsverwachting van 72 jaar. Medische statistieken worden in Suriname niet consistent bijgehouden. We weten dus niet precies wat de belangrijkste doodsoorzaak is onder de Surinamers. Suikerziekte (diabetes)  blijkt vaak voor te komen, vooral onder de Hindustaanse bevolkingsgroep. Bij de Afro-Surinamers blijken jicht (gewrichtsziekte) en hoge bloeddruk hardnekkig voor te komen. In Nickerie is er een extra zelfmoord risico en in de districten is er een licht vrouwenoverschot. Maar medische richtlijnen voor een gezond leven en lange levensduur moeten gebaseerd zijn op onderzoek en statistieken; en die zijn schaars. Mevrouw Adriana Leter verkeerde altijd in goede gezondheid en was tot voor haar dood helder van verstand. Genetische en omgevingsfactoren gaan in de richting van Plantage Berlijn, waar een opmerkelijke generatie Leter - Derby gemakkelijk de 100 lijkt te passeren.

Mevrouw Adriana heeft met haar gezegende leeftijd goede hoop gegeven aan de algemene levensverwachting in Suriname. Het belangrijkste signaal is dat Surinamers beter moeten zorgen voor hun ouderen, en meer moeten halen uit de voedingsgewoonten, productieve  inzet en ervaring van de oudste  medeburgers zoals Adriana Leter.

Berlijn, Vierkinderen, Bersaba en Para

Het leven op de  plantages Berlijn, Vierkinderen, Bersaba en Para is altijd positief beschreven. Er wordt onder het volk gefluisterd dat het plantageleven, ontspannen,  romantisch en gezond is. In menig kaseko lied wordt gezongen dat men een echtgenote gaat zoeken op een gezellige Winti-pree  in Para. Mensen wonen daar gezond in de natuur, eten veel aardvruchten en kunnen zonder hindernissen (rivieren), indien nodig naar de grote stad Paramaribo voor medische zorg.  Hoewel het historische vruchtbaarheid - record van Suriname in Wageningen (SML) ligt waar in de jaren zestig de meeste kinderen werden geboren, doen Para en het binnenland niet onder.  Als het echter  om hoge leeftijden gaat spant Berlijn de kroon. Volgens de kleindochter van mevrouw Leter, hebben in de familie Leter minstens vier personen de leeftijd van 100 jaar bereikt. Adriana Petronella Leter had zelf 36 kleinkinderen. Haar nog levende zes kinderen zijn Anet Leter 88jaar; Frits Leter 86; Wanda Leter 81; Irma Leter 76, Florence Leter 74 en Richard de jongste 70 jaar. Adriana’s  grootvader is 115 jaar geworden. Oma moesje, zoals zij door de kleinkinderen graag genoemd werd hield van reizen en genoot in blakende gezondheid van haar oude dag.

Met dank aan Gladys Demidof (pedagoge/onderwijskundige te Amsterdam), dochter van mevrouw Wanda Leter (81), voor de verschafte informatie.

 ANS persbureau 14 juli 2007