|
Iedere
week het laatse nieuws
rechtstreeks uit Suriname!
Iedereen
speelt vals en sjoemelt
Surinamisering
bankwezen en rechterlijke
macht dringend
Corruptie
is de grootste vijand van de
samenleving. Altijd is de ander
corrupt. Er is leedvermaak als
hooggeplaatste gezagsdragers,
prominente verdienstelijke burgers
van hun voetstuk tuimelen. De
briljante Amerikaanse
econoom Steven Levitt (40), die op
zijn 36e hoogleraar aan
de Universiteit van Chicago was,
heeft door wetenschappelijk
onderzoek bewezen dat “The dark
side” in ons allen zit. De
economische faculteit van de
universiteit van Chigago heeft
Nobelprijswinnaars afgeleverd als
Milton Friedman en Gary Becker.
Steven Levitt werd bekend om zijn
ogenschijnlijk tegendraadse
onderzoeksresultaten. Hij bewees
met statistisch cijfermatige data
dat rationaliteit een te hoge eis
is voor menselijk gedrag.
Overleven wordt door tal van
factoren bepaald, niet
voornamelijk door rationeel
economische. Hij was gefascineerd
door de drugshandelaars, fraudeurs
en bankrovers die grote risico’s
nemen voor relatief weinig geld.
Studie van drugsbendes toonde aan
dat vele bendeleden nog op hoge
leeftijd bij hun moeder woonden.
Hij had verwacht dat door
woekerprijzen, gesjoemel, en de
illegaliteit veel geld werd
verdiend in de drugssector. Na
analyse van de boekhouding van
bendes bleek het tegendeel.
Bendeleiders verdienen wel 20 maal
meer dan hun onderdanen. Maar de
sociale opwaartse mobiliteit (promotiekansen)
is groter dan in de maatschappij.
De behoefte om ons te conformeren
is groter dan de behoefte tot
zelfverrijking. Iedereen maakt op
het werk,
op straat, in de familie,zo
nu en dan misbruik van een
situatie, als hij of zij de
gelegenheid krijgt. Het raadsel is
dat het zo weinig gebeurt, ondanks talloze mogelijkheden. Het raadsel is niet dat er
vals gespeeld wordt maar waarom er
niet meer vals gespeeld wordt.
Sociale normen, waarden,
wetten en regels
worden slechts door kleine
minderheden overtreden. Er is een
belangrijker mechanisme -
onze irrationele innerlijke
beschaving - dat ons weerhoudt vals te spelen. Vals spelen is vrij baan geven
aan je impulsen (die er altijd
zijn)
en dat ervaart een mens als
minderwaardig. Normaal,.is niet
doen wat je instinctief wel wilt;
maar je aan de norm houden.
Geen
maximalisatie maar optimalisatie
De
nieuwe richting in de economie die
Levitt inluidde was:
“Behavioural economics”. Het
kwantificeren van de cultuur.
Menselijk handelen is impulsief en
niet te begrijpen volgens een
enkele logica. Roken en andere
vormen van verslaving zijn zaken
waarvan men rationeel weet dat het
niet goed is maar waarmee men wel
een bepaalde tevredenheid schept
bij zichzelf, om de dag van morgen
te halen, ook al kost het te veel
geld. Financiële beloning is
belangrijker dan rationaliteit.
Mensen streven naar maximale
prestaties en opbrengsten, maar
weten dat ze die niet altijd
zullen halen. Zij zoeken
een voor zichzelf meest haalbaar
niveau van bevrediging; nut -
optimalisatie. Financiële
beloning blijkt te werken op het
spoor van optimalisatie. Het nut -
maximum wordt niet gehaald door
o.a. irrationaliteit,
inconsequentie, fouten, tekort aan
informatie, aldus Steven Levitt.
Hij toonde door spraakmakend
onderzoek aan dat leraren corrupt
zijn met cijfers geven, dat
insiders (topmanagers) vaak
sjoemelen, dat Sumo worstelaars in
Japan afspraken maken wie zal
winnen afhankelijk van de
prijzenpot, dat makelaars aan
prijzen van huizen knoeien.
Men houdt zijn inkomsten
buiten het oog van de belastingen,
geld wordt witgewassen; velen
zondigen aan het valse spel. Zo
zijn er in Suriname altijd
spraakmakende corruptiezaken die
op aangeven van anderen, zogenaamd
niet corrupte collega insiders,
aan het licht komen. De
rechterlijke macht, met haar
justitiële apparaat, grijpt
de ene keer wel en dan weer
niet in. Hooggeplaatsten met een
strafblad, of met boter op hun
hoofd, veroordelen anderen. De pot
verwijt de ketel. Diegenen die
anderen beschuldigen zijn altijd
heiliger dan de paus. De rechter
spreekt recht tegen rechtmatig
stakende werknemers van een
bedrijf; de gedupeerden komen nu
van armoede om.
Belanghebbenden van datzelfde
bedrijf veroordelen via hun
netwerken bij justitie hun niet
welgevallige
bankdirecteuren. Het zijn
vals spelende
“Dark – side “
moraalpredikers
in de machtselite, die nu
afrekenen met dwarsliggers. Niet
altijd wordt het nationale belang
gediend. De empirische methoden
van de Amerikaanse econoom om
oplichting en fraude te
onderzoeken
zijn van toepassing op
Suriname. Hij zegt dat hij geďnteresseerd
is in “The dark side” van
menselijk gedrag. Deze “Dark
side” geldt nu ook voor de staat
zelf; het bankwezen en de
rechterlijke macht. Wiens belang
vertolken zij? Wat is het
Surinaamse belang? Men kan in een
kwestie rationeel gelijk hebben.Maar
gelijk krijgen in Suriname
is onmogelijk geworden omdat een
deel van het boevengilde de dienst
schijnt uit te maken in de
staatsapparaten. De corruptie die
zogenaamd onthuld wordt is het
gevolg van ruzie in de top van
“The dark side”. Transparantie
en Surinamisering van de
staatsapparaten zal de uniforme
Surinaamse waardenorm terugbrengen.
Dan zien we precies het verschil
tussen individueel belang,
nationaal belang en buitenlands
belang in de spraakmakende
zogenaamde corruptieschandalen.
Vele politici, sommige rechters,
een deel van de politie, enkele
topmanagers - niet de
veroordeelden die men aan de
schandpaal nagelt, maar hun valse
aangevers - blijken steeds
duidelijker
poezen die onze Surinaamse
melk bewaken.
ANS
pers bureau, Nijmegen /Paramaribo,
20 September 2007.
|